26 november 2001: Wat betekent het kruisteken?
Waarom raken wij bij het kruisteken-maken eerst de linkerschouder aan en dan pas de rechter. Op school leren we dat het niet omgekeerd mag. Maar waarom niet?

Danny Verlinden

Kruisteken 27 november 2001
Beste Danny, ik ben het antwoord op je vraag waarom we het kruisteken maken van links naar rechts nog niet op het spoor, maar ik kan het volgende alvast vertellen.
Het kruisteken dateert van de eerste christenen. Het dient om zichzelf en anderen ermee te zegenen, tot versterking van het geloof, om boze geesten te verjagen, ziekten te voorkomen of te genezen, of om gevaren af te wenden. De woorden “In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest” worden voor het eerst in de 6e of 7e eeuw in verband met het kruisteken gebruikt.
Het kruisteken werd gewoonlijk slechts met één vinger (duim of wijsvinger) op het voorhoofd gemaakt. Nu nog komen we het kruisteken met de duim op voorhoofd, mond en borst tegen in de Eucharistieviering wanneer de evangelielezing wordt aangekondigd.
Het grote kruisteken komt als zelfzegening voor de 11e eeuw zelden voor. Nog in de 13e eeuw tekende men de dwarsbalk van de rechter- naar de linkerschouder, zoals nu nog in de Oosterse kerken.
Het kruisteken is als het ware een belijdenis van het geloof in het centrale heilsmysterie van het kruis. Je duidt er mee aan dat alle genaden ontspringen aan het heilswerk van Christus. Tegelijkertijd druk je er het geloof in uit dat in God drie personen zijn (vgl. Katechismus van de Katholieke Kerk, nrs.2157 en 2166).

Eric Luijten