• homepage
• weekoverzicht
• archief
• nieuwsforum
• enquête nieuw!

Daarin komt het beeld naar voren van een krimpende Kerk. Maar in plaats van daarover te klagen en de wens naar ‘weer meer’ te uiten, legt De Korte de nadruk op ‘het moet anders’.

Het worden "spannende jaren" voor de Rooms-katholieke Kerk in Nederland, voorspelt mgr. De Korte. Dat vinden ook de onderzoekers die het ‘statistisch trendrapport’ samenstelden met de cijfers over ontwikkelingen in de katholieke Kerk over de afgeldecennia. Een-twee-een, het blad van de R.-K. Kerk in Nederland, heeft vandaag een artikel daarover.

5,2 miljoen kerkleden

De meeste gegevens zijn al jarenlang bekend, maar nu staan ze voor het eerst over een langere periode bij elkaar. Het aantal kerkleden steeg van 5 miljoen in 1960 naar 5,2 miljoen in 1998, maar het aandeel katholieken van de Nederlandse bevolking daalde van 40 naar 33 procent.

De meeste kerkelijke terreinen geven een terugloop te zien. Zo daalde het aantal kerkgangers in de weekeinden van 2,7 miljoen (1960) naar een half miljoen (1998) en werden er in 1998 31 priesters gewijd, tegen 278 in 1960. Waren er in 1960 nog 3.700 priesters werkzaam in parochies; in 1998 bedroeg dat aantal 1.100. Ook nam de deelname af aan sacramenten als doop, communie, vormsel en huwelijk. Een toename valt er te constateren in het aantal uitvaarten (van 33.500 tot 39.000) en in de pastorale beroepsgroepen van permanente diakens (van 28 tot 245) en pastoraal werk(st)ers (van 143 tot 775).

‘De-institutionalisering’

De verwachting is dat er de komende tijd nog een halvering optreedt van de kerkelijke participatie, aldus het Katholiek Sociaal Kerkelijk Instituut (kaski), dat in samenwerking met de Theologische Faculteit Tilburg (tft) het onderzoeksrapport samenstelde.

Kaski en tft benadrukken in Een-twee-een dat het ledenverlies van de R.-K. Kerk geen geïsoleerd verschijnsel is, maar deel uitmaakt van een "grootschalige maatschappelijke verandering die zou kunnen worden aangeduid met ‘de-institutionalisering’: mensen zijn steeds minder geneigd zichzelf of hun kinderen als lid te beschouwen van grote maatschappelijke instituten als kerken, politieke partijen of vakbonden". Dit gebeurt overal in West-Europa en in die zin is het een veranderingsproces waar de Kerk niet veel aan toe of af kan doen. Maar wél kan zij ‘pro-actief’ inspelen op de veranderingen.

‘Trendwatcher’

Mgr. De Korte geeft in Een-twee-een als een ‘trendwatcher’ aan, hoe de Kerk met de nieuwe situatie om zou moeten gaan. Meer inspelen op het persoonlijk geloofsleven, bijvoorbeeld. Een project in Deventer laat zien hoe dat kan. Mensen komen er in kleinere groepjes bijeen om samen te eten, de bijbel te lezen en te praten. Op die manier leren katholieken bewuster met hun geloof om te gaan en vooral ook om daarover te praten. "We moeten de sprakeloosheid te lijf", aldus de hulpbisschop.

Volgens mgr. De Korte moet de Kerk ook veel meer present zijn in de samenleving. Het pastoraat in oude wijken en de inzet van gelovigen voor diaconale taken van de Kerk zijn daar goede voorbeelden van. Ook mag er best wat meer kerkelijke kritiek komen "op de onverschilligheid en mateloosheid waarin onze cultuur soms vervalt". En daarnaast vindt De Korte het essentieel dat de Kerk letterlijk ‘staat’ voor alle mensen. "In veel binnensteden zijn de kerken vaak Daar komen duizenden mensen een kaarsje opsteken en even stil zijn. Misschien komen ze niet naar de eucharistische liturgie, toch beleven ze een soort liturgie."

De Korte is niet pessimistisch. "We kunnen met recht trots zijn op de christelijke wijsheid van eeuwen. We hebben nog steeds een groot kapitaal in onze Kerk. Maar er moet nog wel veel gebeuren."

Eerdere gerelateerde berichten: